سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

311

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

( 1 ) واقدى مىگويد : مادر عبد اللّه حسن ، فاطمه دختر حسين ( ع ) بود ؛ وى فرزندانى به نام محمد و ابراهيم داشت كه شرح حال آنها را گفتيم و نيز موسى ، ادريس ، هارون ، فاطمه ، زينب ، رقيه و امّ كلثوم كه مادرشان ، هند دختر ابو عبيدة بن عبد اللّه بن زمعة بن اسود بن مطّلب بود ، و عيسى ، ادريس اصغر - زمامدار اندلس و بربر - و داوود كه مادرشان عاتكه دختر عبد الملك بن حرث شاعر مخزومى بود ، و سليمان و يحيى - زمامدار ديلم - كه مادرشان قريبه دختر ركيح بن ابى عبيدة بن عبد اللّه بن زمعة بن اسود بن مطّلب بود . ( 2 ) ابن سعد در « طبقات » مىگويد : كنيهء عبد اللّه بن حسن بن حسن ، ابو محمد بود و او از طبقهء چهارم تابعان اهل مدينه است . ( 3 ) و از واقدى نقل مىكند كه وى مردى عابد و شرافتمند و با هيبت بود و زبانى فصيح داشت . ( 4 ) واقدى مىگويد : پسر وى ؛ ادريس بن عبد اللّه در مدينه خردسال بود ، همين كه حسين بن على در فخ قيام كرد او نيز به همراه وى قيام كرد و چون حسين كشته شد ادريس به اندلس فرار كرد و در آنجا اقامت گزيد و صاحب فرزندانى شد و فرزندان وى بر آن ديار سيطره يافتند و در مدينه دخترى به نام فاطمه از او به جا ماند و او با ابراهيم بن محمد بن على بن عبد اللّه بن عبّاس ازدواج كرد . هشام مىگويد : اما هارون على را طلبيد ولى او به ديلم پيوست و مردمان زيادى برگرد او جمع شدند هارون ، فضل بن يحيى را نزد او فرستاد و فضل او را امان داد و او نزد هارون رفت ، هارون او را به مدينه بازگرداند ، همين كه حسين بن على در فخ قيام كرد به او پيوست ، سپس فرار كرد . ( 5 ) واقدى گويد : بعدها عبد اللّه بن حسن بن حسن از دنيا رفت ، سپس محمد ديباج كه ابو جعفر سر او را به مشرق ( خراسان ) فرستاد ؛ وى محمد بن عبد اللّه بن عمرو بن عثمان بن عفان بود و مادرش فاطمه دختر حسين بن على ( ع ) بود كه پدرش را به خاطر جمالش مطرف ( كم نظير ) مىگفتند ، وى كوچكترين فرزند مادرش بود و برادران مادريش او را دوست مىداشتند و ابو جعفر به خاطر آنها وى را به قتل رساند ، وى فرزندانى به نام خالد ، عبد العزيز ، عبد اللّه ، قاسم و عثمان داشت كه مادرشان ام كلثوم دختر ابراهيم ابن محمد بن طلحه تميمى بود و مادر ام كلثوم لبانه دختر عبد اللّه بن عبّاس بن عبد المطّلب بود .